U23 Việt Nam và cánh cửa tứ kết: Một trận hòa, một nhánh rủi ro, và gã tiền đạo tên Bakhromov

Phút 29, Bakhromov nhận bóng ở mép vòng cấm Kuwait, xoay người rồi kết thúc. Bóng dội xà ngang. Đấy là tình huống dứt điểm đáng chú ý thứ hai của anh trong hiệp một, nằm giữa bàn mở tỷ số ở phút thứ 6 và bàn nhân đôi cách biệt ở phút 36. Ba mươi phút, ba lần đưa bóng vào vùng nguy hiểm, hai bàn thắng. Tôi ghi ba dòng riêng biệt vào sổ, không phải để ca ngợi một cá nhân, mà vì đó chính là thứ hàng thủ U23 Việt Nam sẽ phải xử lý vào ngày 22 tháng 9 tới.

Cùng trận đấu ấy, phút 52, Kuwait đưa bóng dội cột dọc. Đó là chi tiết tôi giữ lại lâu hơn cả. Giữa hai tiếng còi, có một thế giới mà bảng tỷ số không đo được. Tỷ số nói Uzbekistan thắng 2-0 trong thế thiếu người từ phút 49. Còn trận đấu nói rằng khối phòng ngự ấy đã bị xuyên thủng đúng một lần, và nếu cột dọc đứng lệch vài phân, câu chuyện của bảng C đã rẽ sang hướng khác.

Bảng C môn bóng đá nam Asiad lúc này đã có hình hài rõ rệt. Uzbekistan dẫn đầu với 6 điểm và hiệu số +6, chắc suất đi tiếp. Việt Nam đứng thứ hai với 4 điểm, hiệu số +2, gồm trận thắng 2-0 trước Philippines và một trận hòa. Kuwait xếp thứ ba với 1 điểm, hiệu số -2. Philippines chưa có điểm nào và đã bị loại.

Với thầy trò huấn luyện viên Đinh Hồng Vinh, bài toán thu hẹp còn một dòng: một trận hòa trước Uzbekistan vào ngày 22 tháng 9 là đủ để giành vé vào tứ kết. Thắng thì Việt Nam có 7 điểm, gần như chắc ngôi đầu bảng, mở ra nhánh đấu nhẹ nhàng hơn ở vòng sau.

Vị thế ấy là thứ bất kỳ huấn luyện viên nào cũng muốn có trước lượt trận cuối. Nhưng vị thế đẹp thường che mất phần khó nhất của nó, và phần khó nhất nằm ở chỗ: đối thủ trực tiếp của Việt Nam là đội mạnh nhất bảng, không phải đội yếu nhất.

Nhìn vào cách Uzbekistan chơi trận gặp Kuwait, có ba dấu hiệu đáng bận tâm.

Sức tấn công của họ tập trung gần như hoàn toàn vào một người. Cả hai bàn thắng mang tên Bakhromov. Cú dứt điểm dội xà ngang cũng của Bakhromov. Ba tình huống, một cái tên. Đây là dấu hiệu phụ thuộc đơn điểm, vừa là mối đe dọa vừa là chỗ có thể khóa lại. Nếu Việt Nam cắt được không gian giữa hai tuyến và vùng rìa vòng cấm, nơi Bakhromov nhận bóng trước khi xoay người, thì phần lớn hỏa lực của đối phương biến mất. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi ở các giải trẻ châu Á, những đội bóng sống bằng một chân sút thường gặp khó ngay khi chân sút ấy bị cắt khỏi nguồn bóng.

Kiểu dứt điểm của Bakhromov buộc hàng thủ phải phòng ngự hai tầng cùng lúc. Bàn mở tỷ số đến từ một cú kết thúc gọn gàng vào góc cao từ ngoài vòng cấm. Bàn thứ hai đến từ một đường bóng xuyên tuyến, kết thúc qua hai chân thủ môn. Một cầu thủ vừa sút xa tốt vừa chạy chỗ sau lưng hàng thủ là bài toán khó chịu nhất với bất kỳ trung vệ nào. Không thể lùi sâu để chặn cú sút, cũng không thể dâng cao để bẫy việt vị.

Điểm tích cực cho Việt Nam nằm ở tình huống thiếu người. Uzbekistan chơi kỷ luật sau tấm thẻ đỏ gián tiếp của Fayullaev ở phút 49, nhưng khối phòng ngự ấy không kín. Kuwait đẩy cao đội hình và tạo được ít nhất một cơ hội rõ ràng. Giữ sạch lưới trong khoảng bốn mươi phút là một nỗ lực thật, nhưng nỗ lực ấy đã bị chạm tới.

Bài toán của Kuwait cũng cần đọc đúng. Họ tạo được cơ hội nhưng không ghi được bàn. Vấn đề nằm ở khâu dứt điểm, không nằm ở khâu tạo cơ hội. Điều này quan trọng với Việt Nam ở một khía cạnh khác: nếu Kuwait gặp Philippines ở lượt cuối, khả năng họ thắng không hề nhỏ, và khi đó nhánh rủi ro mới thực sự mở ra.

Về lực lượng, tấm thẻ vàng thứ hai của Fayullaev gần như chắc chắn kéo theo án treo giò một trận. Đó là khoản lợi nhỏ nhưng có thật cho Việt Nam trong cuộc đối đầu ngày 22 tháng 9.

Cách đưa tin phổ biến sau trận Uzbekistan gặp Kuwait là tin tốt cho Việt Nam. Cách đọc ấy đúng về mặt số học nhưng thiếu một nửa bức tranh. Kết quả đó giữ Kuwait ở mức 1 điểm. Nhưng nó cũng xác nhận Uzbekistan là đội mạnh nhất bảng, với hiệu số +6 sau hai trận. Nếu Việt Nam thua ở lượt cuối và Kuwait thắng Philippines, cánh cửa đi tiếp phụ thuộc vào tiêu chí phụ. Theo cách tính thông thường, Việt Nam vẫn giữ vị trí nếu tổng biên độ thua của Việt Nam cộng với biên độ thắng của Kuwait nhỏ hơn 4 bàn. Chạm ngưỡng 4, mọi thứ chuyển sang tiêu chí kế tiếp, và thứ tự các tiêu chí ấy không được nêu trong bất kỳ bản tin nào tôi đọc.

Đây là dạng rủi ro tôi gọi là rủi ro thông tin. Nó không nằm trên sân, mà nằm ở chỗ người ta bàn về một nhánh loại trực tiếp mà không biết luật xếp hạng chính xác. Sửa một cái tên sai mất 47 ngày; giữ lòng tin một con người là mãi mãi. Kiểm tra một điều luật mất mười phút; đoán sai nó có thể mất cả một giải đấu.

Điểm phản trực giác thứ hai: giá trị lớn nhất mà Việt Nam nhận được từ lượt trận này nằm ở trạng thái của Uzbekistan, chứ không nằm ở tỷ số trận Kuwait. Họ đã chắc suất. Đội bóng chắc suất thường xoay tua, giảm cường độ và bước vào trận cuối bằng tâm thế giữ chân. Với một đội trẻ, mất động lực thi đấu là vấn đề lớn hơn mất một cầu thủ. Nếu ông Đinh Hồng Vinh đọc được điều đó, Việt Nam có thể chủ động cầm bóng thay vì co cụm chịu trận.

Sân trống nhất vẫn có một nhịp thở, chỉ là phải lắng nghe bằng trái tim. Nhịp thở của bảng C lúc này không nằm ở tỷ số trận Uzbekistan gặp Kuwait. Nó nằm ở cách Việt Nam bước vào hiệp một ngày 22 tháng 9, khi một trận hòa là đủ nhưng cũng là thứ dễ đánh mất nhất.

Tôi từng ngồi chín trận sân nhà của một đội bóng và ghi lại ba bàn thua trong mười phút cuối. Không ai để ý. Chính những khoảnh khắc ấy quyết định mùa giải. Việt Nam đang ở thế tự quyết, và tự quyết là trạng thái mong manh hơn vẻ ngoài của nó. Bóng đá không bao giờ nợ chúng ta một kết quả, nó chỉ nợ chúng ta một câu chuyện.