Cuộc đua ghế chủ tịch VFF nhiệm kỳ 10 (2026–2030): Những khoảng trống quyền lực trước ngày 19 tháng 10

Trong văn phòng của một liên đoàn bóng đá, có những quyết định không bao giờ được ghi vào biên bản trận đấu. Chúng nằm trong những cuộc gọi điện thoại lúc nửa đêm, trong những cái bắt tay ở hành lang khách sạn, và trong những lá đơn ứng cử được nộp muộn nhất có thể. Cuộc đua ghế chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) nhiệm kỳ 10 (2026–2030) đang bước vào giai đoạn nước rút trước hạn chót 19 tháng 10, và điều đáng chú ý nhất không phải là ai đã nộp đơn, mà là ai chưa. Danh sách ứng cử viên sơ bộ được các câu lạc bộ giới thiệu, nhưng tiểu ban nhân sự VFF vẫn đang tổng hợp và chưa công bố chính thức. Ba cái tên được nhắc đến nhiều nhất: Trần Quốc Tuấn, đương kim chủ tịch; Nguyễn Đức Thụy, một doanh nhân; và một phó chủ tịch thường trực mang họ Vũ. Không ai trong số họ được mô tả là tỷ phú đô la Mỹ. Đây là chi tiết quan trọng nhất của toàn bộ câu chuyện, và nó bị chôn vùi dưới những tiêu đề về danh sách ứng cử viên. Trong mô hình của VFF, ghế phó chủ tịch phụ trách tài chính từ lâu đã là kênh chính để các nhà hảo tâm lớn — những người thường được gọi là "bầu" — bơm tiền vào bóng đá quốc gia. Khi không có tỷ phú nào được đề cử cho cả ghế chủ tịch lẫn ghế tài chính, đó không phải là một sự vắng mặt ngẫu nhiên. Đó là một tín hiệu co thắt của dòng vốn tư nhân, và nó đặt ra câu hỏi về cách VFF sẽ vận hành bộ máy trong bốn năm tới. Tôi đã theo dõi các kỳ đại hội VFF từ năm 2026, khi tờ Independent được thành lập và tôi bắt đầu công việc bình luận từ London. Qua năm lần được vinh danh là Nhà bình luận của năm của Hiệp hội Nhà báo Thể thao (SJA), tôi học được một điều: trong bóng đá, cấu trúc quyền lực quan trọng hơn bảng xếp hạng. Và cấu trúc quyền lực của VFF đang thay đổi theo cách mà các con số trên sân không thể hiện được. Hãy nhìn vào ba ứng cử viên. Trần Quốc Tuấn là một quan chức nhà nước, người cần sự chấp thuận bằng văn bản của bộ chủ quản để ra tranh cử. Ông có bề dày đóng góp cho bóng đá Việt Nam, và trong nhiệm kỳ vừa qua, đội tuyển nam đã giành chức vô địch ASEAN 2026 (Mitsubishi Electric Cup) vào tháng 1 năm 2026, trong khi đội tuyển nữ lần đầu tiên giành vé dự World Cup 2026. Đó là những điểm sáng thực sự. Nhưng cũng có những điểm tối: thất bại trong việc lọt vào vòng loại thứ ba World Cup 2026, và giai đoạn thử nghiệm thất bại của huấn luyện viên Philippe Troussier từ năm 2026 đến đầu năm 2026. Nguyễn Đức Thụy là doanh nhân, người duy nhất công bố một chương trình hành động sơ bộ. Trọng tâm của ông là thu hút nguồn lực và kết nối các bên liên quan. Đó là một chương trình nói về tiền và mạng lưới quan hệ, không phải về cải cách kỹ thuật. Điều này không có nghĩa là ông không có kế hoạch phát triển bóng đá, nhưng nó cho thấy cách ông nhìn nhận vấn đề: ràng buộc lớn nhất của VFF là nguồn lực tài chính, không phải là kiến thức chuyên môn. Ứng cử viên thứ ba, phó chủ tịch thường trực họ Vũ, đại diện cho sự ổn định thể chế. Việc Trần Anh Tú được đề cử lại cho ghế phó chủ tịch phụ trách chuyên môn kỹ thuật là một tín hiệu rõ ràng: dù ai thắng ghế chủ tịch, hướng phát triển kỹ thuật của các đội tuyển quốc gia và hệ thống trẻ khó có thể thay đổi. Đây là một sự ổn định, nhưng cũng là một dấu hiệu của trì trệ. Không ứng cử viên nào công bố một chương trình kỹ thuật cụ thể cho những vấn đề nhức nhối của bóng đá Việt Nam: tỷ lệ chuyển hóa từ đội trẻ lên đội một, sự phối hợp lịch thi đấu giữa V.League và đội tuyển quốc gia, tiêu chuẩn trọng tài và VAR. Đây là một khoảng trống thông tin, không phải bằng chứng rằng không có chương trình nào như vậy tồn tại. Nhưng trong một cuộc đua mà các ứng cử viên nói về nguồn lực và sự ổn định, khoảng trống đó tự nó đã là một thông điệp. Có một chi tiết mà tôi luôn tìm kiếm trong mỗi bài viết về bóng đá: những con số không được nhắc đến. Trong trường hợp này, đó là con số không tỷ phú. Trong nhiều năm, ghế phó chủ tịch tài chính của VFF là nơi các doanh nhân lớn thể hiện cam kết của họ với bóng đá nước nhà. Sự vắng mặt của họ ở giai đoạn đề cử có thể là tạm thời — còn gần ba tháng nữa mới đến đại hội, dự kiến vào tháng 12 năm 2026 hoặc tháng 1 năm 2027. Nhưng nó cũng có thể phản ánh sự mệt mỏi của giới hảo tâm sau chu kỳ đội tuyển quốc gia 2026–2026 đầy tốn kém, với những thay đổi huấn luyện viên và chiến dịch ASEAN Cup. Điều này dẫn đến một góc nhìn phản trực giác: trong một cuộc đua ghế chủ tịch, yếu tố quyết định không phải là thành tích của đội tuyển quốc gia, mà là cấu trúc tài chính của liên đoàn. Chức vô địch ASEAN 2026 đã mang lại cho ban lãnh đạo đương nhiệm một khoản "thiện chí" đáng kể, làm tăng chi phí chính trị của việc lật đổ họ. Nhưng khoản thiện chí đó không thể thay thế nguồn vốn. Nếu ghế tài chính bị bỏ trống hoặc được giao cho một người không có khả năng huy động vốn, thì bất kỳ chủ tịch nào cũng sẽ gặp khó khăn trong việc thực hiện các cam kết của mình. Có một khả năng khác: việc công khai ghi nhận rằng không có tỷ phú nào trong danh sách có thể là một thông điệp có chủ đích gửi đến các nhà hảo tâm, một quả bóng thử để dụ một ứng cử viên tài chính xuất hiện trước đại hội. Trong chính trị liên đoàn, những tuyên bố công khai thường có mục đích kép. Tôi đã chứng kiến điều này trong nhiều cuộc bầu cử thể thao, và nó hiếm khi là vô tình. Điều quan trọng cần nhớ là trong một đại hội VFF, lá phiếu quyết định không đến từ người hâm mộ. Các tổ chức thành viên — các câu lạc bộ và liên đoàn địa phương — mới là những người đề cử và bỏ phiếu. Dư luận có thể tạo áp lực và định hình tính chính danh, nhưng nó không trực tiếp lật đổ một chủ tịch. Vì vậy, những lời kêu gọi thay đổi trên mạng xã hội, dù ồn ào đến đâu, cũng không thể thay thế những lá phiếu trong phòng họp. Tuy nhiên, có một điểm yếu về dư luận mà ban lãnh đạo đương nhiệm phải đối mặt: thân phận quan chức nhà nước của chủ tịch. Nó nuôi dưỡng một câu chuyện rằng bóng đá Việt Nam được điều hành bằng bổ nhiệm hành chính, không phải bằng năng lực bóng đá. Câu chuyện đó có sức mạnh, đặc biệt trong một thế hệ người hâm mộ trẻ, những người lớn lên với V.League và các giải đấu quốc tế trên truyền hình cáp, và những người ít bị thuyết phục bởi uy tín truyền thống. Có một khoảng lặng trong toàn bộ câu chuyện này mà tôi muốn dừng lại. Trong bóng đá, chúng ta thường nói về những khoảnh khắc trên sân — bàn thắng, pha cứu thua, thẻ đỏ. Nhưng có những khoảnh khắc khác, lặng lẽ hơn, diễn ra trong các văn phòng và hành lang, và chúng định hình những gì xảy ra trên sân trong bốn năm tiếp theo. Cuộc đua ghế chủ tịch VFF là một trong những khoảnh lặng đó. Nó không có highlight, không có bình luận viên hò hét, không có khán giả trên khán đài. Nhưng nó quyết định ai sẽ ngồi vào chiếc ghế mà từ đó các quyết định về huấn luyện viên, về lịch thi đấu, về đầu tư trẻ được đưa ra. Tôi đã học được từ trận đấu đầu tiên của mình tại The Tactical Room năm 2026, khi tôi đọc nhầm tên hậu vệ Will Nightingale thành "Will Night-in-gale" ba lần trong mười phút, rằng sai lầm có thể là khởi đầu của sự cẩn trọng. Kể từ đó, tôi luôn tìm cách lồng một con số cụ thể vào mỗi bài viết để tạo điểm tựa cho cảm xúc. Trong trường hợp này, con số là 19 tháng 10 — hạn chót nộp đơn ứng cử. Sau ngày đó, danh sách sẽ khép lại, và những gì còn lại là những lá phiếu. Có một câu hỏi mà tôi không thể trả lời, và tôi nghĩ không ai có thể trả lời vào lúc này: liệu sự vắng mặt của một tỷ phú trong danh sách đề cử là dấu chấm hết cho mô hình tài trợ cá nhân, hay chỉ là một khoảng nghỉ trước khi một cái tên lớn xuất hiện? Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào những gì xảy ra trong ba tháng tới, và vào những cuộc gọi điện thoại mà chúng ta không nghe thấy. Trong bóng đá, chúng ta thường nói rằng trận đấu kết thúc khi tiếng còi vang lên. Nhưng trong chính trị liên đoàn, trận đấu thực sự bắt đầu sau khi tiếng còi đã tắt. Và đôi khi, người chiến thắng không phải là người ghi nhiều bàn thắng nhất, mà là người hiểu rõ nhất những gì không được nói ra. Cuộc đua ghế chủ tịch VFF nhiệm kỳ 10 không phải là một trận đấu có thể xem trên truyền hình. Nó là một chuỗi những quyết định lặng lẽ, và những quyết định đó sẽ vang vọng trên sân cỏ Việt Nam trong nhiều năm tới. Khi ngày 19 tháng 10 đến, chúng ta sẽ biết ai là người nộp đơn. Nhưng chúng ta sẽ không biết ai là người thực sự nắm quyền lực cho đến khi những lá phiếu được kiểm. Và đôi khi, khoảng thời gian giữa hai thời điểm đó là nơi bóng đá thực sự được định hình.