Nghệ An 2026: Mai Trung và Đan Quyết buộc nhau chạy nhanh hơn, Mỹ Hiền lặng lẽ dẫn đầu 42km nữ

Đúng 3 giờ sáng ngày 27 tháng 9 năm 2026, tại Quảng trường Hồ Chí Minh, thành phố Vinh, cự ly 42km của VnExpress Marathon Grand Tour Nghệ An rời vạch xuất phát. Không có khán đài chật kín. Không có pháo giấy. Chỉ có tiếng giày ma sát trên mặt nhựa còn ẩm sương và hơi thở đều của vài trăm người. Ở những mét đầu tiên, ba bóng áo tách khỏi đoàn gần như tức thì: Đan Quyết, Đào Bá Thành, Nguyễn Mai Trung.

Mười phút sau, đoàn đua rút còn hai. Mai Trung, 35 tuổi, và Đan Quyết song hành, thay phiên nhau dẫn đầu, khoảng cách chưa lần nào vượt quá mười mét. Hai tâm thế khác nhau trên cùng một đoạn đường: Mai Trung cúi đầu khóa nhịp chân, Đan Quyết vẫy tay chào máy quay khi qua Hồ Tùng Mậu. Cùng một giờ xuất phát, cùng một cự ly, nhưng hai cách đối diện với quãng đường 42km hoàn toàn khác nhau.

Người ta thấy một cuộc đua; tôi thấy những số phận đang chạy về phía trước.

Đây là lần đầu VnExpress Marathon Grand Tour đặt chân lên quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Giải gồm bốn cự ly 5km, 10km, 21km và 42km. Toàn bộ vận động viên xuất phát tại Quảng trường Hồ Chí Minh và về đích trên đường Trường Thi, đoạn giao với Lê Văn Hưu. Bib được phát trong hai ngày 25 và 26 tháng 9 tại Nhà Văn hóa Lao động Nghệ An.

Cự ly 42km xuất phát lúc 3h00. Từ quảng trường, runner chạy qua Hồ Tùng Mậu, Trường Thi, Đại lộ Lê Nin rồi nối vào Đại lộ Vinh - Cửa Lò. Sau khoảng 16km, cung đường rẽ vào tuyến Bình Minh, chạy ven biển Cửa Lò, quay đầu tại đoạn Cửa Xá rồi trở về trung tâm. Cự ly 21km xuất phát lúc 4h00, theo tuyến Hồ Tùng Mậu - Trường Thi - Đại lộ Lê Nin, chạy thẳng trên Đại lộ Vinh - Cửa Lò, quay đầu quanh km 11, có hai mốc COT ở km 10 lúc 5h40 và km 16,9 lúc 6h50, đóng đường lúc 7h30. Cự ly 10km xuất phát lúc 5h00, quay đầu quanh km 5, một mốc COT ở km 6 lúc 6h15, đóng đường lúc 7h00. Cự ly 5km xuất phát lúc 6h00, chạy trọn trong khu vực trung tâm, không có COT, đóng đường lúc 7h15.

COT, viết tắt của cut-off time, là mốc thời gian mà ban tổ chức buộc vận động viên phải đi qua. Ai không tới kịp sẽ được đưa lên xe cứu hộ. Với một giải chạy ở Nghệ An vào cuối tháng 9, nắng và độ ẩm là hai biến số có thể đổi chiều cục diện nhanh hơn bất kỳ đối thủ nào.

Đoạn ven biển Cửa Lò sau km 16 là phần khắc nghiệt nhất của cung đường. Mặt đường Bình Minh thoáng, không có vật che chắn, và gió biển thổi ngược ở đoạn quay đầu tại Cửa Xá. Một runner mất khoảng 12 đến 18 phút để đi hết đoạn này, và đó cũng là lúc nhóm dẫn đầu bắt đầu tách nhau thật sự.

Để vận hành bốn cự ly trong một buổi sáng, ban tổ chức huy động hàng trăm tình nguyện viên, phối hợp cùng cảnh sát, cảnh sát giao thông và nhân viên y tế địa phương. Từ tối 26 tháng 9, lực lượng này đã có mặt tại khu vực xuất phát để nhận phân công, sau đó tỏa về các điểm trên cung đường, lắp đặt hạ tầng, hoàn thiện trạm tiếp nước và khu vực cổ vũ.

Vạch xuất phát còn có sự hiện diện của hai câu lạc bộ chủ nhà, Nghệ An Runners và Hà Tĩnh Runners, trong màu áo hồng. Trước giờ đua, Thành Mèo và Vinh Runner nhận xét đây là giải có ít runner chạy 42km nhất, tạo điều kiện thuận lợi để tranh thứ hạng và phá kỷ lục cá nhân; cung đường Nghệ An được đánh giá thuận lợi, mặt đường đẹp.

Cuộc song mã ở nội dung nam là tâm điểm. Mai Trung làm việc trong lĩnh vực thương mại điện tử, thành viên CLB Thành Công Runners. Anh gây chú ý trong giới chạy bộ Thủ đô với thành tích 2 giờ 41 phút 55 giây tại VnExpress Marathon Hải Phòng 2026, xếp thứ 69 trong danh sách những người chạy full marathon nhanh nhất lịch sử Việt Nam.

Cần đặt thành tích này vào đúng tỷ lệ. 2 giờ 41 phút 55 giây là ngưỡng mà phần lớn runner phong trào Việt Nam chạm trần sau mười năm tập luyện. Để chạy được mức đó, một người làm việc tám tiếng mỗi ngày ở lĩnh vực thương mại điện tử phải duy trì khối lượng khoảng 90 đến 120km mỗi tuần, cộng thêm hai buổi tập chất lượng và một buổi tập sức mạnh. Quỹ thời gian ấy không đến từ đam mê, nó đến từ việc cắt bỏ gần như toàn bộ phần còn lại của cuộc sống.

Mai Trung không chạy một mình. Trong mười phút đầu, anh có Đan Quyết bên cạnh. Với một runner đường dài, đối thủ ngang tầm ở giai đoạn đầu là món quà: nó kéo nhịp tim lên đúng vùng, giữ dáng chạy không bị chùng, và quan trọng nhất, nó ngăn bộ não tự thương lượng với chính mình.

Ở nội dung nữ, bất ngờ đến từ người nhà. Mỹ Hiền tạm dẫn đầu với kỷ lục cá nhân 3 giờ 7 phút 39 giây, đang sinh hoạt tại CLB Nghệ An Runners. Đặt 3 giờ 7 phút 39 giây cạnh 2 giờ 41 phút 55 giây, khoảng cách là 25 phút 44 giây. Trên đường chạy, đây là một khoảng cách lớn. Trong cấu trúc của làng chạy Việt Nam, nó lại là một chỉ dấu tích cực: một nữ runner chủ nhà đang chạy ở ngưỡng mà mười năm trước chỉ vài nam runner phong trào chạm tới.

Tiếng gọi đầu tiên của Huỳnh Như đã phá sập ngôi nhà chữ nghĩa mà tôi từng xây. Từ ngày đó, tôi bỏ thói quen gọi vận động viên nữ là những cô gái, và bắt đầu gọi họ bằng thành tích.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các giải chạy phong trào nhiều năm, tôi luôn để ý một chi tiết: ở cự ly 42km, người dẫn đầu đoàn nữ thường về đích trong khoảng thời gian mà ban tổ chức đã bắt đầu tháo dỡ khu vực cổ vũ. Khán giả ít hơn. Camera ít hơn. Tiếng hô vang cũng mỏng hơn.

Sự khác biệt về độ sâu giữa nội dung nữ và nam tại các giải chạy phong trào Việt Nam không nằm ở thể lực, mà nằm ở số lượng người được phép xuất phát cùng nhau mỗi cuối tuần.

Có một câu được lặp lại trước giờ đua: đây là giải có ít runner 42km nhất, nên cơ hội tranh thứ hạng rộng mở và điều kiện phá kỷ lục cá nhân rất tốt. Nghe hợp lý. Nhưng nó đặt sai câu hỏi.

Một đường đua vắng giúp bạn có thứ hạng. Nó không giúp bạn chạy nhanh hơn. Hai việc này khác nhau, và sự nhầm lẫn giữa chúng đang định hình cách nhiều runner Việt Nam chọn giải. Một cuộc marathon có chất lượng phải được đo bằng mật độ đối thủ ở đoạn 25 đến 35km, khi cơ thể bắt đầu đốt mỡ và đầu óc bắt đầu thương lượng. Đoạn đường đói, không có ai chạy cạnh, là đoạn dài nhất trong bất kỳ cuộc đua nào.

Nếu thiếu người chạy cùng, bạn không phá được kỷ lục. Bạn chỉ phá được kỷ lục trong danh sách tham dự.

Tôi không xem sự vắng vẻ này là lỗi của giải. Nó là hệ quả của một thị trường đang phân tầng. Các giải lớn ở Hà Nội, Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí Minh gom phần lớn runner 42km có thành tích tốt, vì ở đó có đối thủ, có khán giả, có đoạn đường mà một cú bứt phá trông đáng giá. Những giải ở tỉnh, dù cung đường đẹp và khâu tổ chức chỉn chu, thường nhận phần còn lại.

Đó cũng là lúc câu chuyện tài trợ bước vào. Một nhà tài trợ toàn cầu không chọn giải chạy theo cảm tình với mảnh đất. Họ chọn theo độ phủ và chỉ số hoàn vốn. Bib in logo, cổng bơm hơi in logo, backdrop in logo, và dòng ngân sách chảy về nơi đông người. Với Nghệ An, giá trị thật nằm ở chỗ khác: hai câu lạc bộ chủ nhà trong màu áo hồng, hàng trăm tình nguyện viên thức từ tối hôm trước, và một nữ runner người bản địa đang dẫn đầu cự ly dài nhất. Những thứ đó không xuất hiện trong báo cáo nhà tài trợ, nhưng chúng là thứ giữ cho phong trào sống qua mùa sau.

Trong đường chạy nữ, tôi không tìm kiếm chiến thắng, tôi tìm kiếm sự giải phóng. Mỗi lần một nữ runner chủ nhà dẫn đầu cự ly 42km, một định kiến vỡ ra.

Tôi già rồi, nhưng mỗi lần thấy một câu lạc bộ địa phương đứng kín vạch xuất phát, tôi lại thấy mình trẻ ra.

Mỹ Hiền về đích trước hay sau, thứ hạng của Mai Trung và Đan Quyết được phân định ra sao, những con số đó sẽ nằm trong bảng kết quả và bị quên sau vài tuần. Thứ ở lại lâu hơn là một chi tiết nhỏ: một giải chạy đặt tại thành phố Vinh, huy động được hàng trăm người dân đứng dọc đường Trường Thi lúc sáu giờ sáng, và có một nữ vận động viên chủ nhà chạy cự ly dài nhất trong màu áo câu lạc bộ quê mình.

Người ta hỏi tôi vì sao vẫn ngồi theo dõi những giải như thế này ở tuổi 63. Câu trả lời nằm ở đúng mười phút đầu tiên của cự ly 42km, khi hai người đàn ông chưa ai biết mình sẽ về đích ở đâu, nhưng cả hai đều chọn chạy cạnh nhau thay vì bỏ nhau lại.