Crew Girl: Mùa thu trên hồ British Columbia và giới hạn của sự chân thực thể thao

Hook

Trên mặt hồ ở British Columbia, sương mù thường buông xuống vào buổi sáng sớm. Miku Martineau ngồi trên chiếc thuyền đơn, hai tay nắm chặt mái chèo, cố giữ nhịp. Cô 21 tuổi. Trong tuần, lịch trình của cô là những cảnh quay đêm kéo dài. Nhưng đến cuối tuần, cô vẫn ra hồ. Đó là cách dàn diễn viên của Crew Girl chuẩn bị cho vai diễn: không phải trong phòng tập, mà trên mặt nước, giữa tiết trời se lạnh của mùa thu Canada.

Điều đáng chú ý không nằm ở việc họ tập. Điều đáng chú ý nằm ở chỗ họ chọn môn chèo thuyền — một bộ môn mà khán giả đại chúng hầu như chỉ biết đến ngoài Thế vận hội. Để mô tả nó cho đúng trên màn ảnh, họ phải học cách làm cho nó thật. Và cái "thật" trong thể thao, như mọi nhà quan sát đều biết, là một thứ rất khó làm giả.

Một buổi tối cuối tuần, mặt hồ phẳng lặng, chỉ có tiếng mái chèo khua nước. Khi sân cỏ vắng lặng, ký ức bắt đầu đào bới — và lần này, thứ được đào lên không phải là một trận bóng, mà là một môn thể thao gần như bị lãng quên trên màn ảnh.

Context

Crew Girl là loạt phim sắp lên sóng của Netflix, dự kiến công chiếu vào ngày 10 tháng 9. Cốt truyện xoay quanh Teagan, một cô gái 16 tuổi có tài chèo thuyền đơn, người mà tương lai bị xáo trộn bởi một vụ bê bối gia đình. Sau khi chuyển đến một trường dự bị danh giá, Teagan gia nhập đội chèo thuyền nam đang rối loạn của trường với vai trò người điều khiển thuyền, hay coxswain — vị trí đòi hỏi khả năng đọc nhịp, chỉ huy và đôi khi là cả sự lì lợm về tâm lý.

Đặt những mảnh ghép này cạnh nhau, bức tranh hiện ra khá rõ: đây là một bộ phim thuộc dòng thanh xuân học đường nhiều hơn là một phim tài liệu thể thao. Trường dự bị, đội nam rối loạn, một cô gái trẻ phải tìm chỗ đứng — đó là công thức quen thuộc. Nhưng cái nền thể thao mà họ chọn lại không hề quen thuộc chút nào.

Dàn diễn viên gồm Miku Martineau, Sam Braun và Kyle Clark. Họ trả lời phỏng vấn trước thềm công chiếu, mô tả quá trình chuẩn bị cho vai diễn. Martineau đặc biệt bận rộn khi vừa quay một bộ phim khác vừa chuẩn bị cho vai Teagan. Cô quay cảnh đêm trong tuần và dành cuối tuần để tập chèo thuyền trên hồ.

Bối cảnh quay ở British Columbia mang theo một biến số mà không đoàn phim nào mong muốn: thời tiết mùa thu. Sương, mưa, gió lạnh. Máy bay không người lái phải bay lên để ghi lại những pha chèo thuyền trên mặt nước. Và đoàn phim phải cân bằng giữa việc dạy môn thể thao này với yêu cầu kỹ thuật hình ảnh và an toàn.

Có một chi tiết nhỏ nhưng đáng để dừng lại: dàn diễn viên đã dùng túi giữ nhiệt và chăn để chống chọi với cái lạnh. Nghe thì bình thường, nhưng nó cho thấy quá trình sản xuất đã tính đến phương án dự phòng. Quay phim trên mặt nước vào mùa thu không phải là điều một đoàn phim có thể làm tùy hứng.

Core

Điều đáng phân tích nhất ở đây là môn chèo thuyền.

Chèo thuyền đơn là một trong những bộ môn khó về mặt kỹ thuật bậc nhất. Người chèo cân bằng một chiếc thuyền hẹp bằng chính cơ thể mình. Một sai lệch nhỏ ở vai, ở cổ tay, ở nhịp thở cũng đủ để con thuyền lệch hướng. Khác với bóng đá hay bóng rổ, nơi sai số có thể được che giấu bằng tốc độ và hỗn loạn, chèo thuyền đơn phơi bày tất cả. Chỉ cần một cú quay cận cảnh, người xem hiểu biết sẽ nhận ra ngay ai thật sự biết chèo và ai chỉ đang giả vờ.

Đó là lý do vì sao "học chèo thuyền trên hồ" không phải là một chi tiết truyền thông nhỏ. Nó là điều kiện tiên quyết để bộ phim không tự phá hủy độ tin cậy của chính mình. Với một bộ môn mà phần lớn khán giả không phân biệt được một pha chèo đúng và một pha chèo sai, áp lực chân thực thường không đến từ đám đông — nó đến từ nhóm thiểu số biết rõ môn này. Và nhóm thiểu số đó, trong thời đại mạng xã hội, có tiếng nói không hề nhỏ.

Thế nhưng, khối lượng và cường độ của quá trình huấn luyện cần được nhìn nhận cho đúng. Cuối tuần tập trên hồ, xen giữa những cảnh quay đêm, hoàn toàn không thể so với chương trình huấn luyện của một vận động viên chèo thuyền chuyên nghiệp. Một tay chèo quốc tế tập luyện trên mặt nước hai lần mỗi ngày, cả năm, với khối lượng tích lũy tính bằng hàng nghìn cây số. Những gì Martineau và đồng nghiệp làm là thứ ở đâu đó giữa "làm quen với môn thể thao" và "đủ để máy quay không bắt lỗi". Đây là huấn luyện để đạt độ chân thực thị giác, không phải huấn luyện để thi đấu.

Và cánh cửa giữa hai mục tiêu đó khác nhau rất xa.

Một khái niệm tôi vẫn dùng khi theo dõi các dự án thể thao trên truyền hình: khoảng cách giữa "học động tác" và "sở hữu động tác". Học động tác là làm theo hướng dẫn, cơ thể ghi nhớ trình tự. Sở hữu động tác là khi động tác đó trở thành phản xạ, không cần suy nghĩ, có thể thực hiện dưới áp lực. Với diễn viên, mục tiêu khả thi chỉ là cái đầu tiên — và điều đó đủ cho phần lớn cảnh quay, miễn là nhà sản xuất đủ khéo léo để không đòi hỏi cái thứ hai.

Ở đây, kỹ thuật hình ảnh đóng vai trò then chốt. Những pha chèo tốc độ cao có thể được xử lý bằng quay từ xa, bằng dựng phim, bằng diễn viên đóng thế hoặc bằng các kỹ thuật hình ảnh khác để che đi những khiếm khuyết về kỹ thuật. Đó không phải là gian lận; đó là bản chất của nghề làm phim thể thao. Dữ liệu không biết nói dối, nhưng đám đông thì có — và trên màn ảnh, kỹ thuật dàn dựng luôn có thể tạo ra một phiên bản "đám đông" của riêng nó. Vấn đề chỉ nảy sinh khi bộ phim tuyên bố chân thực ở mức độ tuyệt đối rồi lại phụ thuộc vào những thủ thuật để đạt được điều đó.

Bối cảnh quay ở British Columbia làm mọi thứ khó hơn một bậc. Quay phim trên mặt nước vào mùa thu đồng nghĩa với việc đối mặt với sương mù, mưa và gió. Điều kiện thời tiết không chỉ ảnh hưởng đến lịch quay mà còn ảnh hưởng đến an toàn. Một đoàn phim quay cảnh chèo thuyền trên hồ lạnh, buộc phải có thuyền cứu hộ, nhân viên cứu hộ, và quy trình rõ ràng cho tình huống khẩn cấp. Sự hiện diện của túi giữ nhiệt và chăn trong câu chuyện cho thấy đoàn phim ý thức được điều này.

Có một điểm tinh tế khác. Việc Martineau quay một bộ phim khác trong cùng thời gian, với cảnh đêm trong tuần và tập chèo vào cuối tuần, đặt ra câu hỏi về giới hạn thể chất. Đây không phải là vấn đề của riêng bộ phim này. Các diễn viên trẻ thường bị đặt vào lịch trình dày đặc, và khi vai diễn yêu cầu một kỹ năng thể chất cụ thể, cơ thể họ phải chịu gấp đôi áp lực: vừa làm việc theo giờ của đoàn phim, vừa xây dựng phản xạ mới. Rủi ro chấn thương trong những trường hợp như vậy không phải là nhỏ. Mỗi bản hợp đồng là một tầng địa chất, và đôi khi tầng sâu nhất lại là cơ thể con người.

Bên cạnh đó, môn chèo thuyền có một đặc điểm thú vị về mặt hình ảnh. Đây là một môn thể thao gần như không có điểm nhấn gây sốc theo kiểu bóng đá. Không có pha va chạm nảy lửa, không có bàn thắng từ trên trời rơi xuống. Nó là nỗ lực liên tục, đều đặn, gần như đơn điệu nếu nhìn từ bên ngoài. Điện ảnh truyền thống yêu thích những cao trào dữ dội, còn chèo thuyền lại đòi hỏi một nhịp điệu trầm lắng. Để đưa môn này lên màn ảnh mà không biến nó thành điều gì khác, đoàn phim phải tìm cách tạo ra căng thẳng từ một thứ vốn rất tĩnh.

Đó là lý do tôi nghĩ đây là một lựa chọn táo bạo hơn vẻ ngoài của nó. Chèo thuyền đơn và vai trò coxswain không phải là đề tài quen thuộc của truyền hình. Sự bất thường này có thể khiến loạt phim nổi bật — hoặc khiến nó lệch tông.

Contrarian

Điều dễ nhầm lẫn nhất khi đọc những bài phỏng vấn kiểu này là tin vào khung truyện mà đoàn làm phim dựng lên.

Cụm từ "huấn luyện khắc nghiệt" xuất hiện trước mỗi mùa phim thể thao. Nó là một thiết bị tạo kỳ vọng được thiết kế sẵn: khán giả được bảo rằng dàn diễn viên đã làm việc chăm chỉ để khắc họa môn thể thao cho đúng. Nhưng một câu phát biểu trong buổi phỏng vấn quảng bá không phải là dữ liệu kiểm chứng được. Nó chỉ có thể được xác thực khi bộ phim ra mắt.

Và đây là vấn đề. Không có số liệu nào trong các bài phỏng vấn này kiểm chứng được cường độ của quá trình chuẩn bị: không giờ tập, không chỉ số kỹ thuật, không dữ liệu hiệu suất. Tất cả những gì chúng ta có là lời kể. Với một nền tảng như Netflix và một bộ phim mang chủ đề thể thao, những buổi phỏng vấn như thế này gần như chắc chắn là một phần của kế hoạch quảng bá được tổ chức bài bản. Điều đó không có nghĩa là họ nói dối; nó chỉ có nghĩa là chúng ta đang nghe một phía.

Nghịch lý nằm ở chỗ: bộ phim càng tuyên bố chân thực, áp lực kiểm chứng sau khi ra mắt càng lớn. Nếu kỹ thuật chèo thuyền trông chưa thuyết phục, chính những tuyên bố về quá trình huấn luyện sẽ trở thành điểm yếu. Khán giả hiểu biết sẽ tìm đến đúng nơi đó để chất vấn. Đám đông nhìn về phía ánh đèn, tôi nhìn xuống lớp đất bên dưới — và lớp đất bên dưới ở đây là câu hỏi không ai muốn đặt ra: liệu một bộ phim giải trí có nghĩa vụ phải chân thực về mặt kỹ thuật hay không?

Nhưng tôi muốn đi xa hơn. Điều tôi thực sự quan tâm không phải là một mùa phim, mà là cách chúng ta đối xử với những môn thể thao "nhỏ" trên màn ảnh. Chèo thuyền chỉ được chú ý khi có Thế vận hội, hoặc khi một bộ phim đưa nó vào khung truyện. Đó là một sự lệ thuộc đáng lo. Một môn thể thao được định hình bởi người khác kể câu chuyện về nó, chứ không phải bởi chính những người tập luyện nó mỗi ngày.

Takeaway

Liệu Crew Girl có làm cho chèo thuyền trở nên hấp dẫn với khán giả đại chúng, hay chỉ lấy bối cảnh đó làm phông nền cho một câu chuyện trưởng thành quen thuộc? Câu trả lời chỉ đến sau ngày 10 tháng 9.

Một điều có thể chắc chắn: nếu kỹ thuật chèo thuyền trên màn ảnh bị các tay chèo thật bắt lỗi, thì đó sẽ là minh chứng cho một quy luật cũ — sự chân thực trong thể thao không thể mua bằng ngân sách, nó phải được trả bằng thời gian. Và thời gian, trên một hồ nước lạnh ở British Columbia, là thứ không đoàn phim nào có đủ. Câu hỏi còn lại là liệu khán giả có đủ kiên nhẫn để đợi đến khi một môn thể thao thầm lặng được kể đúng cách hay không.