Bóng đá quốc tếRời phòng thu giữa tiếng cười: Estevana Polman, Rafael van der Vaart và cái khung trống của bóng đá Hà Lan
Bóng đá quốc tế

Rời phòng thu giữa tiếng cười: Estevana Polman, Rafael van der Vaart và cái khung trống của bóng đá Hà Lan

core_answer: Estevana Polman, cựu vận động viên bóng ném và vợ của cựu tuyển thủ Hà Lan Rafael van der Vaart, đã rời vai trò khách mời thường kỳ hàng tháng trên chương trình bàn tròn bóng đá Vandaag Inside sau khi cô cho rằng mình bị đẩy quá xa vào phần chuyên môn vượt ngoài thỏa thuận ban đầu.
key_facts: Estevana Polman góp mặt trên Vandaag Inside mỗi tháng một lần với vai trò khách mời thường kỳ.; Cô nói với RTL Boulevard rằng cô bị đẩy quá xa vào góc chuyên môn và vai trò không được bàn trước như vậy.; Người dẫn Johan Derksen thừa nhận lẽ ra chương trình nên đi cùng và huấn luyện cô nhiều hơn.; Người dẫn Wilfred Genee công khai bày tỏ sự hối tiếc về cách xử lý sự việc.; Chương trình để ngỏ khả năng Polman trở lại với tư cách khách mời tại quầy bar.
source_attribution: Nguồn: Goal.com, tổng hợp từ các phát biểu trên sóng Vandaag Inside và trả lời của Estevana Polman với RTL Boulevard (Hà Lan), tháng 10 năm 2025 | Cross-checked: VuaBong.vn
related_qa: q: Vì sao Estevana Polman rời Vandaag Inside?, a: Cô cho biết mình bị đẩy quá xa vào phần chuyên môn so với thỏa thuận ban đầu và còn đang tìm xem vai trò có hợp với mình hay không.; q: Phía chương trình Vandaag Inside nói gì về sự việc?, a: Các người dẫn thừa nhận họ không biết rõ khả năng của cô và bày tỏ hối tiếc vì đã không huấn luyện, dẫn dắt cô tốt hơn.; q: Rafael van der Vaart có liên quan trực tiếp đến sự việc?, a: Ông chỉ được nhắc đến với tư cách chồng của Polman và không đưa ra phát ngôn chính thức nào về vụ việc, theo các bản tin hiện có.

Tôi nhớ mãi buổi chiều tháng Năm năm 2026 ấy. Sân vận động ở Thâm Quyến, sức chứa bốn mươi lăm nghìn chỗ, và tôi ngồi suốt hai trăm bốn mươi phút chỉ để quay cỏ, quay những hàng ghế trống, và nghe tiếng còi của bác bảo vệ vang lên từng hồi. Ban lãnh đạo bảo tôi chèn tiếng hò reo giả lập vào phim. Tôi gật đầu. Rồi tôi lặng lẽ không làm. Trong kịch bản, tôi viết một câu: một quả bóng lăn chậm qua khung thành trống, và tôi gọi đó là nghi thức không người xem. Tôi nghĩ về hình ảnh ấy khi đọc tin Estevana Polman rời khỏi chương trình Vandaag Inside của Hà Lan. Hai chuyện chẳng liên quan gì đến nhau. Một bên là sân bóng không khán giả ở Trung Quốc, một bên là phòng thu đầy đèn đỏ ở Hilversum. Nhưng cả hai cùng phơi ra một điều: khi người ta tách bóng đá ra khỏi những con người đang sống trong nó, cái còn lại là một cái khung. Một cái khung được thiết kế để chứa đầy tiếng người, và rồi trống rỗng. Trong thế giới không có khán giả, bóng đá chỉ còn lại tiếng thở và sự thật. Đó là câu tôi từng viết trong phim tài liệu của mình. Nhưng hôm nay tôi muốn nói về một thứ ngược lại — cái thế giới đầy khán giả, đầy đèn, đầy tiếng cười, và vẫn cứ trống. Một người phụ nữ bước ra khỏi phòng thu đó, và không ai trong chúng ta thực sự chú ý đến việc cô ấy đã mang theo thứ gì khi rời đi. Bối cảnh ở đây cần được kể cho đúng, bởi vì đám đông đọc tin đã kể nó sai. Vandaag Inside là một chương trình trò chuyện buổi tối của truyền hình Hà Lan, định dạng bàn tròn về bóng đá, nơi ba người đàn ông lâu năm — René van der Gijp, Johan Derksen (biệt danh De Snor), và Wilfred Genee — ngồi nói chuyện, đùa cợt, và điểm tin thể thao trong nhiều giờ. Đó không phải chương trình phân tích chiến thuật. Đó là nơi người ta kể chuyện, cãi nhau, và định hình tâm trạng của cả một nền bóng đá trong tuần. Ở một quốc gia nhỏ như Hà Lan, những chương trình như thế có quyền lực thật, quyền lực thầm lặng: chúng không quyết định đội hình, chúng quyết định cách cả nước nhớ về một cầu thủ. Estevana Polman là cựu vận động viên bóng ném. Cô cũng là vợ của Rafael van der Vaart, cựu tiền vệ đội tuyển Hà Lan từng khoác áo Tottenham, Real Madrid, Hamburg. Có một thỏa thuận: Polman tham gia chương trình mỗi tháng một lần, như một người khách thường kỳ, mang lại một góc nhìn khác cho bàn tròn toàn đàn ông. Thỏa thuận đó giờ đã kết thúc. Cô trả lời RTL Boulevard rằng mình cảm thấy bị "đẩy quá xa vào góc chuyên môn", rằng cô vẫn đang tìm xem vai trò đó có hợp với mình không, và rằng cách chương trình khai thác cô không được bàn trước như thế. Phía chương trình, những người dẫn, lại kể một câu chuyện khác: họ nói họ không biết cô có thể và không thể làm gì, rằng ngoài câu chuyện về chồng và về bóng ném, cô có ít điều để đóng góp. Derksen nói thêm một câu mà tôi đọc đi đọc lại: "Lẽ ra chúng tôi nên đi cùng câu chuyện đó đến cùng và huấn luyện cô ấy một chút." Genee thì thừa nhận: "Chúng tôi thực sự hơi tiếc về điều đó." Bây giờ, hãy để tôi nhìn vào chỗ tôi thực sự quan tâm. Không phải chuyện ai đúng ai sai — những chuyện đó ở làng giải trí thì chóng tàn. Điều tôi quan tâm là cấu trúc đã sinh ra câu chuyện này, và nó quen thuộc đến mức đáng sợ với bất kỳ ai từng ngồi trong một phòng họp của một dự án bóng đá. Hãy chú ý đến cách vai trò được tạo ra. Theo lời chính những người dẫn, họ không biết Polman có thể làm gì trước khi đưa cô lên sóng. Cái vai trò tồn tại trước cái định nghĩa về vai trò. Đây là một kiểu thất bại tôi đã chứng kiến nhiều lần trong nghề làm phim tài liệu: người ta tuyển một con người vì một cảm giác — cảm giác rằng cô ấy có gì đó, rằng sự xuất hiện của cô ấy sẽ làm phòng thu sáng lên — rồi sau đó mới bắt đầu hỏi con người đó thực sự làm được gì. Không ai viết kịch bản cho cô ấy. Không ai ngồi với cô ấy trước để hỏi: bạn muốn nói về điều gì, bạn sợ điều gì, đâu là ranh giới bạn không muốn bị đẩy qua. Vai trò được thả vào sóng nước, và người ta trông chờ nó tự bơi. Câu chuyện về "sáu tháng thử việc" mà Derksen nhắc đến là một chi tiết nhỏ nhưng lộ rõ bản chất. Nó cho thấy đây được coi như một quan hệ lao động — có thời gian thử, có đánh giá, có ngày kết thúc. Nhưng đồng thời nó cũng cho thấy sự chuẩn bị đã dừng lại ở giấy tờ. Một người ta nhận vào thử việc thì người ta phải kèm cặp. Ở đây điều ngược lại xảy ra: người ta nhận vào thử việc, rồi bỏ mặc trước một bàn tròn gồm ba người đàn ông đã ngồi đó hai mươi năm, đã quen với nhịp điệu riêng của nhau, đã có những câu đùa nội bộ mà người ngoài không thể hiểu, đã có những khoảng im lặng được phân chia như tài sản chung. Đám đông gọi đó là chuyện của một người phụ nữ không đủ bản lĩnh. Tôi thấy đó là chuyện của một cấu trúc không đủ chỗ cho người mới. Bất kỳ ai từng bước vào một lớp học, một tòa soạn, một phòng thay đồ mà ở đó những người cũ đã chia nhau hết mọi vị trí, đều biết cảm giác ấy: bạn không được mời vào, bạn được phép vào. Và cái được phép luôn có hạn. Điều tôi muốn dành nhiều chữ nhất ở đây là chuyện về hai cách kể. Cách chương trình kể và cách Polman kể mâu thuẫn với nhau ở đúng điểm quan trọng nhất, và cả hai đều không thể được kiểm chứng từ bên ngoài. Chương trình nói: cô ấy không đủ nội dung. Polman nói: tôi bị đẩy vào chỗ mà tôi chưa từng đồng ý đứng. Hai lời kể này không thể cùng đúng, nhưng cả hai đều có thể cùng cảm thấy thật với người nói ra nó. Cách chương trình kể là cách của một tập thể bảo vệ mình: khi một thành viên rời đi, tập thể thường kể câu chuyện về việc thành viên ấy không phù hợp, chứ không phải về việc tập thể ấy không biết cách nhận người. Cách Polman kể là cách của một người bị đặt vào một vai diễn mà kịch bản không phải do cô ấy viết. Cô ấy không nhận vai phản diện, cô ấy từ chối vai đó. Đó là lý do tôi thấy câu chuyện này không phải chuyện của riêng một người phụ nữ ở Hilversum. Nó là một bài học nhỏ về cái nghề của chúng ta — cái nghề nói về bóng đá. Chúng ta, những người kể chuyện bóng đá, thường nghĩ mình đang quan sát trận đấu. Nhưng ngay khi ống kính rời khỏi mặt cỏ và quay vào phòng thu, chúng ta không còn quan sát nữa, chúng ta tạo ra. Và cái mình tạo ra có thể làm tổn thương những người bị kéo vào nó mà họ không hề yêu cầu. Hãy nói về cái con số duy nhất tôi cho phép mình dùng ở đây, vì tôi không chấp nhận sự sáo rỗng của đo lường, nhưng tôi tin ở những con số được soi đúng cách. Một tháng một lần. Mỗi tháng, một lần, người phụ nữ ấy bước vào một bàn tròn và bị ba người đàn ông đã quen nhau hai mươi năm quay quanh trong suốt một buổi tối. Một tháng một lần, tức là khoảng mười hai buổi tối trong một năm. Mười hai lần để học một ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ, với một nhóm người không có nhu cầu hạ giọng cho người mới. Mười hai lần, trong đó mỗi lần, theo chính lời cô ấy, cô bị đẩy sâu thêm một chút vào cái góc mà cô không chọn. Nếu đó là một kế hoạch, thì đó là một kế hoạch không có người chịu trách nhiệm. Nếu đó là một thử nghiệm, thì đó là một thử nghiệm không có giao thức. Tôi đã từng đứng giữa sân Kazan mùa hè năm 2026, khi Mbappé mười chín tuổi xé toạc hàng thủ của Argentina, và tôi thấy mình phải vứt bỏ kịch bản đã được duyệt để chạy theo một tiếng động nào đó thật hơn cả kịch bản. Cơn gió Kazan năm ấy dạy tôi rằng tuổi trẻ không bao giờ lăn chậm đúng lịch. Và cũng dạy tôi điều ngược lại: những người có kinh nghiệm, những người đã thành hình, thường lăn nhanh hơn cái lịch họ cho phép người khác lăn. Bàn tròn ba người của Vandaag Inside là một cỗ máy đã chạy hai mươi năm với một tốc độ nhất định, và bất kỳ ai bước vào đó mà không được cầm tay dắt đi đều sẽ thấy mình đứng yên trong khi mọi thứ xung quanh vụt qua. Đó không phải lỗi của cỗ máy. Cũng không phải lỗi của người bước vào. Đó là lỗi của người đã không xây một lối vào. Giờ đến phần tôi muốn nói thẳng. Có một giả định trong đám đông bình luận rằng vấn đề ở đây là Polman không đủ tài, rằng cô ấy được ở đó chỉ nhờ vị trí vợ của một cựu cầu thủ. Giả định đó vừa tiện lợi vừa sai theo cách thú vị. Nó tiện lợi vì nó cho phép chúng ta coi một sự cố tổ chức là một sự cố con người. Nó sai vì nó giả vờ rằng những bàn tròn bóng đá tồn tại dựa trên tài năng thuần túy, trong khi sự thật là chúng tồn tại dựa trên hóa học, quan hệ, và thời gian sóng của những người đã ở đó. Nếu bàn tròn ấy thực sự là một phòng tuyển chọn tài năng nghiêm ngặt, nó đã không cần đến một người mới mỗi tháng. Nó cần một người mới mỗi tháng chính vì nó cần làn gió lạ, cần sự khác biệt, cần một giọng nữ trong một căn phòng toàn giọng nam. Nó cần cái mà nó tự nhận là mình không biết phải làm gì. Và đây là chỗ tôi thấy cái mô thức quốc tế của câu chuyện này. Ở Hà Lan, ở Anh, ở Trung Quốc, ở Việt Nam — chúng ta đang sống trong một nền kinh tế truyền thông bóng đá đã phình ra đến mức không còn sống bằng bóng đá nữa, mà sống bằng những con người quanh bóng đá. Vợ cầu thủ, bạn cầu thủ, người đại diện, người hâm mộ, những gia đình. Vòng xoáy tin tức cần da thịt để nhai, và bóng đá trên sân chỉ có chín mươi phút, không đủ cho ba trăm sáu mươi lăm ngày sóng. Thế nên cỗ máy phải tìm đến những người khác. Nó mời một cựu vận động viên bóng ném lên sóng như một khách mời thường kỳ, và khi cô ấy không may mắn đứng vững trong một định dạng không được thiết kế cho cô ấy, cỗ máy lại có thêm một mẩu chuyện nữa để nhai. Đó là tính tuần hoàn của nghề này, và tính tuần hoàn ấy có giá. Nói cách khác: khi một người rời phòng thu, người ta nên nhớ rằng cái khuôn khổ đã mời cô ấy vào mới là thứ đã tạo ra cả lời mời lẫn sự từ chối. Chúng ta thường nhìn vào người bước ra khỏi cửa và hỏi: cô ấy thiếu gì. Câu hỏi công bằng hơn, khó hơn, là: căn phòng đã thiếu gì. Tôi không có dữ liệu về tỷ suất người xem, về số lượt chia sẻ, về mức độ tranh luận trên mạng xã hội Hà Lan sau sự việc này. Chính sự vắng mặt đó là một dữ kiện. Một câu chuyện không có đo lường sôi động là một câu chuyện có sức nóng thấp. Điều này quan trọng, bởi vì nó cho chúng ta biết rằng đây là một sự cố nhỏ, được xử lý bằng những câu nói được cân nhắc để giảm nhiệt: van der Gijp nói trước rằng đừng thắt dây cung quá căng, rồi nói thêm rằng những lời của ông không nhắm vào ai. Genee thanh minh, Derksen tự nhận lỗi. Cả căn phòng chuyển từ phê bình sang tự trách, và tự trách là bước đầu tiên của việc đóng lại một vấn đề. Không có vụ nổ nào. Chỉ có một tiếng thở dài tập thể của một chương trình đang cố giữ hình ảnh của mình. Đây có thể là nơi nhiều người nghĩ rằng câu chuyện kết thúc. Một vai trò kết thúc, hai bên nhẹ nhõm, khán giả chuyển sang tin khác. Tôi muốn ở lại thêm một chút, vì tôi không tin sự nhẹ nhõm ấy là miễn phí. Chỗ tôi nghĩ đám đông bỏ lỡ là điều này: trong toàn bộ câu chuyện, người đàn ông được liên hệ đến nhiều nhất với bóng đá — Rafael van der Vaart — gần như không lên tiếng. Theo những gì tôi có thể đọc được, ông im lặng. Người ta thấy vợ của một cựu danh thủ xuất hiện trên một chương trình bóng đá, rồi biến mất, và chúng ta tự động quy toàn bộ chuyện này cho cái tên của ông ấy, trong khi chính ông ấy lại chọn đứng ngoài. Đó là một lựa chọn, và theo tôi, là một lựa chọn đáng kính. Có những lúc người ta giữ im lặng không phải vì không có gì để nói, mà vì hiểu rằng bất kỳ lời nào mình nói ra cũng sẽ bị biến thành thêm một mẩu chuyện cho cỗ máy nhai. Van der Vaart từng là một cầu thủ có nụ cười rất dễ được ảnh chụp, và tôi nghĩ anh ấy hiểu rõ nghi thức của việc bị chụp. Nhưng nếu tôi buộc phải chọn một điều phản trực giác nhất trong toàn bộ câu chuyện này, thì đó là điều sau: chính sự "hối tiếc" mà phía chương trình bày tỏ là thứ cần được nhìn kỹ hơn cả sự ra đi của Polman. Khi một tập thể nói rằng "lẽ ra chúng tôi nên huấn luyện cô ấy một chút", họ không chỉ đang nhận lỗi. Họ đang đóng lại cánh cửa của một câu hỏi lớn hơn bằng một câu trả lời nhỏ. Bởi vì câu hỏi không phải là Polman cần được huấn luyện như thế nào. Câu hỏi là tại sao một chương trình có hai mươi năm kinh nghiệm, có ba người dẫn lão luyện, lại để đến lúc người ta ra đi mới nhận ra người ta cần được dắt. Cái "một chút" trong câu nói của Derksen là cách tập thể bảo vệ mình khỏi việc phải nhìn vào cái lỗ hổng to hơn: rằng bàn tròn ấy không có cơ chế nhận người, chỉ có cơ chế giữ người cũ. Và tôi cho rằng chính sự lão luyện của họ là trở ngại. Ba người đàn ông đã ngồi cạnh nhau hai mươi năm không còn nhớ cảm giác lần đầu bước vào một phòng toàn người lạ là thế nào. Ký ức tập thể của một bàn tròn bền vững luôn có điểm mù: nó nhớ những trận cãi hay, những câu đùa đắt, những đêm sóng cao, nhưng nó quên mất cái khoảnh khắc run rẩy trước micro. Cái khoảnh khắc run rẩy đó không có chỗ trong ký ức của một cỗ máy hai mươi năm. Thế nên khi một người mới đến và run, cỗ máy không đọc được rằng đó là nỗi sợ, nó đọc rằng đó là sự thiếu hụt. Đây là điểm mù tôi nhắc đến — không phải điểm mù về con người cụ thể nào, mà là điểm mù của ký ức tập thể về chính tuổi trẻ của mình. Tôi đã kể ở trên về việc tôi từng hủy một cuộc phỏng vấn với đội trưởng của một câu lạc bộ vì tôi cho rằng lời nói không thể diễn tả nỗi nhớ khán giả bằng những hàng ghế trống. Lựa chọn đó dạy tôi rằng có một sự trung thực nằm ở việc không lên tiếng, ở việc để một khoảng lặng tự nói. Tôi nghĩ về điều đó khi nhìn van der Vaart im lặng, khi nhìn Polman chọn cách nói của mình, khi nhìn ba người dẫn cố gắng nói một câu hối tiếc vừa đủ. Giữa những lời nói ấy có một khoảng trống, và khoảng trống đó là nơi câu chuyện thật nằm. Nó không nằm ở việc Polman có tài hay không, mà nằm ở câu hỏi: một nền bóng đá cần bao nhiêu khoảng trống cho người mới, và ai là người chịu trách nhiệm xây những khoảng trống ấy. Tôi tự hỏi điều này có liên quan gì đến một người đọc ở Việt Nam, xa Hilversum hàng nghìn cây số. Theo tôi, rất liên quan, và theo cách gần gũi hơn ta tưởng. Vòng xoáy bình luận bóng đá đêm nào cũng có ở đây, trên mọi kênh, mọi diễn đàn. Chúng ta cũng đang dần xây những bàn tròn mà ở đó tiếng cười của người ở lâu đã trở thành chuẩn mực thầm lặng. Chúng ta cũng có những người được mời vào vì một cảm giác, rồi bị bỏ mặc trong một định dạng không dành cho họ. Và chúng ta cũng có xu hướng, khi ai đó rời đi, hỏi người ấy thiếu gì, thay vì hỏi căn phòng đã cho người ấy cái gì ngoài một chiếc ghế. Câu chuyện Hà Lan chỉ là phiên bản ngắn của một câu chuyện dài đang lan khắp nơi. Cơn gió Kazan năm ấy dạy tôi rằng tuổi trẻ không bao giờ lăn chậm đúng lịch. Tôi viết lại câu đó ở đây không phải để nói về tuổi trẻ của Mbappé, mà để nói về tuổi trẻ của bất kỳ ai lần đầu ngồi trước micro trong một căn phòng mà người khác đã chiếm hết chỗ. Cỗ máy không chậm lại cho họ. Nhưng cỗ máy có thể mở cửa. Chỉ có điều, mở cửa cần một người đứng ở ngưỡng và chìa tay ra, và điều đó, trong thế giới bận rộn này, là việc ít ai muốn làm nhất. Tôi không muốn kết lại bằng một lời tổng kết, vì tổng kết là điều mà cỗ máy làm giỏi hơn tôi. Thay vào đó, tôi để lại một hình ảnh. Nhiều năm trước, ở một góc của nước Pháp nơi tôi sinh ra, tôi từng nghe một khán đài hát lên một bài ca cổ khi trên sân không có gì đáng hát cả. Trận đấu dở, đội nhà bị dẫn, mưa rơi. Vậy mà họ vẫn hát. Đó là thứ bóng đá thật sự có mà bàn tròn không bao giờ tạo ra được: tiếng người tự nguyện, không bị bắt buộc, không được thiết kế, không cần người dẫn dắt. Khi một người phụ nữ rời khỏi phòng thu, và cả căn phòng chỉ biết thở dài, tôi tự hỏi bài ca đó đã đi đâu. Có lẽ nó vẫn còn đó, ở đâu đó ngoài kia, nơi có một người phụ nữ đang hát lên điều cô ấy thật sự muốn nói, và không ai đặt micro nào phía trước để ghi lại. Trong thế giới không có khán giả, bóng đá chỉ còn lại tiếng thở và sự thật. Trong thế giới có quá nhiều khán giả, bóng đá cần một lần nữa nhớ rằng tiếng thở cũng là một phần của sự thật. Và khi ai đó hát, dù không ai ghi lại, dù không ai đăng tải, dù không có đoạn quảng cáo nào chèn vào giữa, tiếng hát ấy vẫn cứ vang. Đó là điều tôi tin, sau bốn mươi mốt năm ngồi trong các phòng thu và đứng trên các khán đài. Bóng đá không sống bằng những lời nói về nó. Nó sống bằng những người dám hát khi không có ai nghe.
Cầu thủ liên quan